Tippaleivät – fińskie chruściane gniazdka

Noc z 30 kwietnia na 1 maja nosi w Finlandii nazwę Vappu (obecnie święto przypada 1 maja), czyli noc Walpurgii. W dawnej kulturze germańskiej był to czas złych duchów i czarownic. Tak jak w przypadku celtyckiego Beltane 1 maja uważano za początek lata. Obecna nazwa święta wywodzi się od imienia świętej Walburgi (710-779) – córki angielskiego księcia Ryszarda z Wessex (zm. 722), która poświęciła życie na działalność misyjną na terenie pogańskich Niemiec. W Finlandii zaczęto celebrować dzień 1 maja w XVIII w. Początkowo było to święto ludzi z wyższych klas, którzy z tej okazji urządzali przejażdżki konne i przyjęcia, których ważną częścią było spożywanie miodów pitnych. W XIX w. Vappu zaczęło być wydarzeniem uczniów, a także klasy pracującej, gdyż od 1890 r. łączone jest ze Świętem Pracy. Dziś przybiera ono formę radosnych obchodów zbliżonych do karnawału. Na Vappu przygotowuje się także specjalne jedzenie: munkit (l.poj. munkki) – pączki oraz tippaleivät (l.poj. tippaleipä) – rodzaj ciastek w formie gniazd smażonych w głębokim oleju. Przed podaniem posypuje się je cukrem pudrem. Z napojów obowiązkowa jest sima – słodki trunek o niskiej zawartości alkoholu.
Więcej przepisów i opowieści o kuchni fińskiej znajdziecie w książce Tradycje kulinarne Finlandii.

Tippaleivät – fińskie chruściane gniazdka (chałka) – przepis:

170 g mąki
100 ml mleka
2 jajka
30 g cukru
szczypta soli
cukier puder
500-600 ml oleju do smażenia

Do miski wsypujemy mąkę, cukier i sól, dodajemy mleko, po czym dokładnie mieszamy. Na sam koniec dodajemy jajka i mieszamy do uzyskania jednorodnej mieszaniny. Masę przelewamy do rękawa cukierniczego lub plastikowego woreczka (otwór rękawa nie powinien mieć więcej niż 2 mm średnicy). Olej rozgrzewamy do temperatury 170-180ºC. Za pomocą rękawa wyciskamy masę na rozgrzany olej, tworząc gniazdka. Smażymy je do uzyskania złocistego koloru. Po usmażeniu układamy ciastka na papierowym ręczniku, a przed podaniem posypujemy cukrem pudrem.

Tippaleivät - fińskie chruściane gniazdka, Fot. Hanami

Udostępnij

Pain perdu (chałka)

Niebanalne śniadanie utrzymane w duchu zero waste? Pain perdu ze starej chałki, to strzał w dziesiątkę.

Pain perdu (chałka) – przepis:

2 kromki chałki
1 jajko
100 ml mleka
odrobina ekstraktu waniliowego
dżem, miód, konfitura
masło

Do miseczki wbijamy jajko, dolewamy mleko i dodajemy ekstrakt waniliowy. Dokładnie mieszamy. Każdy kawałek chałki maczamy w mieszaninie i smażymy na rozgrzanym maśle. Pain perdu podajemy z miodem, dżemem lub konfiturą.

Pain perdu (chałka), Fot. Hanami

Udostępnij

Deserownik

Tegoroczna wiosna zapowiada się słodko! Już w połowie maja do księgarni trafi moja kolejna książka Deserownik. Tym razem będzie to publikacja, w której znajdziecie ponad siedemdziesiąt przepisów na ciasta, desery i wytrawne wypieki. Wśród receptur znalazło się trochę klasyki, ale nie zabrakło też deserów z azjatycką nutą. Uzupełnieniem całości jest piętnaście felietonów o historii cukiernictwa.

Deserownik

Udostępnij

Rosół

Rosół to polski comfort food. Wystawne danie na niedzielę oraz wzmacniająca mikstura podawana podczas osłabienia i choroby.

Rosół – przepis:

4000 ml wody
500 g kości wołowych
mała kura
3 duże pietruszki
3 średnie marchewki
1 seler
1 por
2 cebule
2 pęczki natki pietruszki
sól, liście laurowe, ziele angielskie, pieprz

Do garnka wlewamy wodę i dodajemy kości oraz kurę. Gotujemy przez 30-40 minut. Następnie dodajemy obrane warzywa: pietruszkę, marchew, selera, pora, cebulę i czosnek i przyprawy. Gotujemy na wolnym ogniu przez kolejne 2-3 godziny. Godzinę przed końcem gotowania dodajemy 2 związane pęczki pietruszki. Rosół podajemy z makaronem, kluskami lanymi lub ziemniakami.

Rosół, Fot. Hanami

Udostępnij

Sernik z orzechami włoskimi i miodem

Dawno nie było na blogu przepisu na sernik. Ten z orzechami, pachnący miodem można podać na Wielkanoc, jak i do niedzielnej kawy.

Sernik z orzechami włoskimi i miodem – przepis:

600 g sera do serników
150 ml śmietany kremówki 30%
150 g cukru
100 g orzechów włoskich
4 jajka
1 łyżka mąki ziemniaczanej
2-3 łyżki płynnego miodu

Ser, cukier, jajka, mąkę ziemniaczaną i kremówkę wrzucamy do miski, po czym całość miksujemy mikserem na gładką masę. Masę przelewamy do formy (o średnicy 20 cm) wyłożonej papierem do pieczenia oraz wysmarowanej masłem. Na wierzchu układamy orzechy włoskie. Sernik wstawiamy na 60-65 minut do piekarnika rozgrzanego do 160 stopni. Po 20-25 minutach smarujemy wierzch sernika miodem. Po upieczeniu i ostudzeniu sernik wstawiamy jeszcze na 2-3 godziny do lodówki.

Sernik z orzechami włoskimi i miodem, Fot. Hanami

Udostępnij

Polędwiczka z jabłkami i miodem

Dziś przepis na szybkie danie obiadowe.

Polędwiczka z jabłkami i miodem – przepis:

polędwiczka wieprzowa
smalec
3-6 ząbków czosnku
150 ml soku z jabłek (najlepiej świeżego)
2 jabłka
sól, lubczyk
2 łyżeczki miodu
natka pietruszki

Polędwiczkę kroimy na dwa kawałki. Mięso przesmażamy na smalcu 2-3 minuty z każdej strony. Następnie przekładamy je do naczynia żaroodpornego solimy, posypujemy suszonym lubczykiem, dodajemy czosnek i zalewamy całość sokiem z jabłek. Po 15 minutach pieczenia smarujemy polędwiczkę miodem. Po 30 minutach przekręcamy polędwiczkę na drugą stronę i smarujemy miodem. Dodajemy jabłka obrane ze skórki i pokrojone na ćwiartki (lub mniejsze części) i pieczemy kolejne 20-30 minut. Polędwiczkę podajemy z ziemniakami lub kaszą.

Polędwiczka z jabłkami i miodem, Fot. Hanami

Udostępnij

Beza z pieczonymi jabłkami

Beza sprawdzi się na każdą okazję. Tym razem wersja z pieczonymi jabłkami.

Beza z pieczonymi jabłkami– przepis:

300 g cukru pudru
6 białek jajka
3 średnie jabłka
2 duże łyżki miodu
sok z 1/2 cytryny
150-200 g mascarpone

Białka ubijamy na sztywną pianę. Następnie powoli dosypujemy cukier i ubijamy dalej. Gotowe białka wylewamy do dwóch tortownic o średnicy 25-27 centymetrów. Bezy wstawiamy do piekarnika rozgrzanego do 110 stopni i pieczemy przez 100-120 minut. Po upieczeniu uchylamy piekarnik i zostawiamy bezy do ostygnięcia. Jabłka obieramy ze skórki i kroimy każde na osiem części. Owoce układamy na papierze do pieczenia i smarujemy miodem wymieszanym z sokiem cytrynowym. Jabłka pieczemy przez 25-30 minut w piekarniku rozgrzanym do 190 stopni. Po upieczeniu owoce studzimy. Na blat bezowy nakładamy warstwę mascarpone, a następnie ostudzone pieczone jabłka. Następnie znów nakładamy cienką warstwę mascarpone i nakładamy drugi blat bezowy. Ciasto przechowujemy w lodówce.

Beza z jabłkami, Fot. Hanami

Udostępnij

Słodki kołacz na Jare Gody

Według słowiańskiego kalendarza trwa Jary Tydzień, który zakończy się w pierwszą wiosenną pełnię (21 marca) Jarymi Godami. Wtedy też młody Jaryło – mężczyzna na białym koniu, z wiankiem na głowie, który trzyma w jednym ręku ludzką głowę, w drugim kłosy żyta – zastąpi starego Jaryłę i cały cykl wegetacyjny rozpocznie się na nowo. To czas topienia Marzanny (bogini śmierci, utożsamianej też z Matką Ziemią), wiosennych dziadów, dekorowania jajek, smagania wierzbowymi witkami i ucztowania. Symbolami święta są także kogut i okrągłe kołacze.

Słodki kołacz – przepis:

450-500 g mąki przennej
150 ml mleka
190 g cukru
45 g masła
25 g świeżych drożdży
3 średnie jajka

Mleko podgrzewamy. W ciepłym mleku rozpuszczamy drożdże, dokładnie mieszając. Do miski wsypujemy mąkę, po czym dodajemy masło, jajka i ciepłe mleko. Dokładnie wyrabiamy ciasto. Wyrobione ciasto przykrywamy ściereczką z materiału i odstawiamy na 60-90 minut do wyrośnięcia. Ciasto dzielimy na dwie części (jedną większą około 3/4 całości i mniejszą 1/4 całości). Z większej części formujemy okrąg, który wkładamy do tortownicy o średnicy 20-22 centymetry wysmarowanej masłem i oprószonej mąką. Z pozostałej części ciasta pleciemy warkocz, który następnie układamy na wierzchu ciasta. Tortownicę przykrywamy ściereczką i ponownie odstawiamy do wyrośnięcia na około 60 minut. Kołacz pieczemy przez 50-60 minut w piekarniku rozgrzanym do 165 stopni.

Słodki kołacz, Fot. Hanami

Udostępnij